Raadsheer-Wedzinga

Op Koninginnedag reed een auto “bewust” in op de stoet waarin zich de leden van het Koninklijk Huis bevonden. Over het motief van de dader is weinig bekend. Een “terroristische” actie wordt vooralsnog uitgesloten, maar wel wordt met grote stelligheid gesproken van een aanslag op het Koninklijk Huis. Een aanslag die inmiddels aan zeven mensen het leven heeft gekost, inclusief dat van de dader. Festiviteiten werden alom in het land afgelast of op een laag pitje gezet. De commotie was en is groot. Het beeld dat van de dader oprijst, lijkt een terroristische actie inderdaad uit te sluiten. Een op het eerste gezicht normale man, die als beveiligingsbeambte in de avonduren werkte en daarnaast studeerde, zo begreep ik. Hij maakte op omwonenden een wat teruggetrokken, maar niet onsympathieke indruk . Hij had de huur van zijn woning opgezegd. Mogelijk een indicatie dat hij er rekening mee hield dat hij de aanslag niet zou overleven.

De media besteden volop aandacht aan deze tragische gebeurtenis. Begrijpelijk en terecht, al kwamen de slachtoffers er enigszins bekaaid vanaf. De aandacht gaat vooral uit naar het Koninklijk Huis en preventieve beveiliging. Had de aanslag voorkomen kunnen worden, welke scenario’s bestaan er voor dergelijke crisissituaties etc. Het gevaar is dat deze aanslag door de eenzijdige en oppervlakkige berichtgeving wordt versimplificeerd en als een incident wordt beschouwd. Een man die om welke reden dan ook “doorslaat” en zijn frustratie botviert op het Koninklijk Huis, wellicht in een ultieme poging aandacht te trekken. Minister Ter Horst sprak in Pauw en Witteman van een “doorgeslagen gek”. Die beeldvorming zou wel eens een ernstige misvatting kunnen zijn. Een misvatting met gevolgen. Want er zijn sociaal-maatschappelijke indicaties dat een aanslag van deze aard “in de maak was” en er zijn evenzo sterke aanwijzingen dat het hier niet bij hoeft te blijven. Deze aanslag zou wel eens de voorbode kunnen zijn van andere terroristische aanslagen op gezagsdragers.  In het voorgaande ligt een voorbehoud besloten. Zekerheid is er niet en iedereen die met veel aplomb en stelligheid poneert te weten hoe het zit, zoals mevrouw Ter Horst, gaat te kort door de bocht. Ook columnist Elian gaat te ver door vast`te stellen dat het om een terreurdaad ging omdat de dader het “oogmerk” had om de bevolking vrees aan te jagen. Dat is niet zorgvuldig. als jurist zou Elian moeten weten dat “oogmerk” de zwaarste vorm van “opzet” is en de betekenis toekomt van bedoeling. ik weet niet wat de bedoeling is geweest van de dader. Niemand weet dat. Daarom is een zekere reserve gepast. Wat nu volgt is dan ook een sociaal-juridische analyse van oorzaken die ten grondslag liggen aan een diepgewortelde maatschappelijke onvrede en een sluimerende volkswoede. Onvrede die wel eens de kiem van deze en andere aanslagen zou kunnen vormen. Die analyse is gebaseerd op een hypothese en een zeker speculatief karakter is daaraan dan ook inherent. Maar als die analyse een kern van waarheid bevat, staat ons land heel wat te wachten. Want de oorzaken zijn niet alleen ingewikkeld en divers, maar ook en bovenal liggen de oorzaken in het systeem waarop de staatsinrichting van ons land is gebouwd. Een systeem dat aan achterstallig onderhoud ten onder dreigt te gaan.

De democratische rechtsstaat die ons land heet te zijn, is niet veel meer dan een vorm van “Etikettenschwindel”. Een facade, waarachter een oligarchisch kastenstelsel schuilgaat. Een stelsel waarin een kleine, selecte groep die behoort tot de politiek-bestuurlijke bovenlaag en tot een elitair juridisch echelon de scepter zwaait. Deze groep hangt sterk aan elkaar. Baantjes worden onderling verdeeld en wie in moeilijkheden komt, van welke aard dan ook, mag rekenen op de onvoorwaardelijke steun van de anderen. Een steun die berust op het besef dat het drijven van een wig tussen de leden van de groep een domino-effect kan hebben. De groep heeft macht en macht is verslavend en corrumpeert.

Deze groep ontleent haar bestaansrecht aan de verwording van wat ooit een ”democratische rechtsstaat” werd genoemd. Daarvan is bitter weinig over. Van een scheiding der machten is al lang geen sprake meer. De wetgevende macht rust bij de regering en door een dodelijke omhelzing tussen macht en controle, geeft het parlement bij de coalitieonderhandelingen de regering een blanco volmacht om vier jaar ongecontroleerd zijn gang te gaan. Wetgevende en uitvoerende macht zijn zo gezien met elkaar verweven. Een verwevenheid die moeiteloos kan worden doorgetrokken naar de rechterlijke macht. De rechterlijke macht bestaat uit de zittende magistratuur (rechters) en de staande magistratuur (Openbaar Ministerie) en wordt van oudsher geacht de uitvoering van wetten en regelgeving te controleren. Maar de parameters waaraan die rechterlijke macht zijn bestaansrecht ontleent, zijn door de wetgever systematisch en stelselmatig ontwricht. Enigszins gechergeerd komt het hierop neer: Het OM wikt en beschikt, de rechter is volgzaam en slaafs en de advocatuur is niet in staat voldoende tegenweer te bieden. Adequate controle ontbreekt. Het gevolg: willekeur bij de strafrechtelijke handhaving en rechterlijke dwalingen. Over dit zieke rechtssysteem kan veel meer worden gezegd, maar daarvoor zijn andere gelegenheden meer geschikt. Wat op deze plaats van belang is, is dat de burger zich – mede door internet- meer en meer bewust wordt van het feit dat autoriteiten en gezagsdragers het op cruciale momenten laten afweten, zonder dat zij daarvoor de rekening moeten betalen. En dus wordt de rekening door de burger betaald. Maar die burger is het zo zachtjes aan zat, meer dan zat. En hij gaat verhaal halen.

Want het wordt steeds manifester dat in dit land het dragen van verantwoordelijkheid niet (langer) gepaard gaat met het nemen van verantwoordelijkheid. Diegenen die zich nog de moeite getroosten om de Haagse politiek op de voet te volgen en die een zekere “common sense” bezitten, moeten dag in dag uit constateren hoe politici zich verschuilen achter een brei van woorden, hun beloftes niet nakomen en door coalitieafspraken tot galeislaven van de regering en de coalitiepartijen zijn gedegradeerd. In gewoon Nederlands heet dat “volksverlakkerij”, in het Haagse jargon “het politieke spel”.  Aleid Wolfsen die censuur uitoefent om een artikel dat een mogelijk door hem gepleegd strafbaar feit aan het licht brengt, uit de pers houdt, komt er mee weg. Geen journalist die hem het vuur na aan de schenen legt. Ministers die om niet het minste en geringste moeten aftreden, worden in vlot tempo op een ander departement als minister benoemd. Dat ze van het vak niets afweten, maakt kennelijk niets uit. Het politiek-bestuurlijk circuit dat elkaar op mooie bestuurlijke posten trakteert. Bankiers die zich schuldig maken aan grootschalige georganiseerde oplichting krijgen na hun zoveelste wanprestatie een riante bonus, waarvan zij tot in lengte van jaren kunnen genieten. Lang leve Dick Scheringa en Zalm. Geef ze maar een ridderorde! Officieren van justitie en Advocaten-Generaal die ontlastende informatie aan de rechter onthouden waardoor iemand onterecht wordt vastgezet, worden tot een hogere orde geroepen. En een officier van justitie die kinderprono op zijn computer heeft staan wordt niet vervolgd, maar loopt over naar de advocatuur om even later door het OM als specialist te worden ingehuurd. Leden van de Rechterlijke Macht maken namelijk geen fouten, in ieder geval nooit bewust, en veroordeelden die onschuldig zijn, hebben in dit land nauwelijks een kans op rehabilitatie. Dankzij onze wetgevingssystematiek.

Van Traa en Pim Fortuyn waren in zekere zin klokkenluiders. Maar hun stemmen hebben geen weerklank gevonden. De politiek-bestuurlijke elite en de Rechterlijke Macht zijn doof gebleken. De kloof die gaapt tussen overheid en burgers is groter dan ooit. En de tol moet op een gegeven moment worden betaald. Het getuigt van veel onbenul en naïviteit als diegenen die dit alles op hun geweten hebben, denken dat het volk dit maar zal blijven slikken. We hebben gezien hoe Pim Foruyn in een mum van tijd een groot aantal stemmers achter zich kreeg. En wie herinnert zich niet het historische debat na de gemeenteraadsverkiezingen, toen onder leiding van Paul Witteman mensen als Melkert en De Graaf de oren werden gewassen. Een dergelijke politieke uitlaatklep is er nu niet omdat mensen als Wilders en Verdonk het charisma en de visie van Fortuyn missen. Duidelijk is dat de gevestigde politieke elite niets heeft geleerd van datgene wat destijds is gebeurd. Het gist en het borrelt en voorlopig blijft het daarbij. Maar sporadisch wordt de onvrede en frustratie zichtbaar en misschien was die dodenrit op Koninginnedag wel zo’n uiting van frustratie. Als dat zo is, zie ik alle reden om van een terroristische actie te spreken. Maar belangrijker dan het gebruik van dat beladen woord, is het gegeven dat er alles aan gelegen zou moeten zijn om naar diepere, bredere verbanden te zoeken. Zolang dat niet gebeurt, zou het mij niet verbazen dat de sluimerende volkswoede een uitlaatklep vindt. En als die niet in de politiek wordt gevonden, is politiek geweld misschien wel onvermijdelijk.

Copyright@2009Wedzinga

P.S. Op verzoek van Louis Hagemann is de posting over zijn onterechte veroordeling (even) uitgesteld.

Stem of voeg toe aan :